ΕΚΘΕΣΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Από 22 Ιουλίου έως 15 Σεπτεμβρίου 2022

Κάθαρσις: Μία Εκστατική πορεία προς τη Δήλο

Δημήτρης Αληθεινός

Δάφνη Αθανασοπούλου

Επιμέλεια: Άλια Τσαγκάρη

Αρνάδος Τήνου

Από 22 Ιουλίου έως 15 Σεπτεμβρίου 2022

 

Οργάνωση της EuroMare
Υπό την Αιγίδα των Φεστιβάλ Δήμου Τήνου – Κεπυδητ και Δήμου Τήνου
Με την υποστήριξη των Ballis Tinos και Estia Services

Η Κάθαρσις: Μία Εκστατική πορεία προς τη Δήλο είναι ένα εκθεσιακό εγχείρημα σύγχρονης τέχνης που αναπτύσσεται σε δύο διακριτά σκέλη, τα οποία διασταυρώνονται στην ενστικτώδη άρθρωση μίας σύγχρονης «μυθολογίας καθάρσεως» που επανα-γοητεύει την από-γοητευμένη πραγματικότητα.

Υπό το εκτυφλωτικό αιγαιακό φως και τον εξιλεωτικό τηνιακό άνεμο, η τοποειδική πραγματοποίηση της 228ης Κατάκρυψης από τον καταξιωμένο καλλιτέχνη Δημήτρη Αληθεινό αποτελεί το πρώτο σκέλος της έκθεσης. Εντασσόμενη στις ευρέως γνωστές Κατακρύψεις, ένα εν εξελίξει έργο που ξεκίνησε το 1981 ως «κατάκρυψη μνήμης» και περιλαμβάνει ένα διεθνές δίκτυο 227 θέσεων, η Κατάκρυψη μίας εγκατάστασης μεγάλης κλίμακας στα χωμάτινα σπλάχνα του Αρνάδου συνιστά το κοσμικό ομόλογο των τελετουργικών προσφορών που προηγούνταν των αρχέγονων τελετών καθάρσεως.

Επωμιζόμενη τις συγκεκριμένες τοπικές συνθήκες της επιλεχθείσας θέσης, η γλυπτική επέμβαση στα σπλάχνα του Αρνάδου αναδύεται ως μία ιλιγγιώδης κάθοδος στα βάθη της αβύσσου, όπου η τελετουργική θυσία και η ιερή έκσταση, ο θάνατος και ο ερωτισμός συνυπάρχουν. Απότοκο της βίαιης διάρρηξης της τηνιακής γης και της επακόλουθης εισαγωγής 300 φιαλών κόκκινου κρασιού, 2 ξύλινων κιβωτίων, 41 πήλινων δίσκων που φέρουν αποτυπωμένα αποσπάσματα του Ύμνου εις τον Απόλλωνα, και μίας υπερμεγέθους ημι-ανακλαστικής επιφάνειας φυσικού λίθου, η χαίνουσα τάφρους της Κατάκρυψης ενσαρκώνει τη δομική βιαιότητα του ερωτισμού και του θανάτου.

κατακερματισμένη χθων (γη), η οποία εγκολπώνεται το αντικείμενο της κατάκρυψης – θυσίας, μετατρέπεται σε σημαίνον των γενεσιουργών και καταστρεπτικών δυνάμεων που διέπουν την τέχνη και την ζωή. Καθώς η εγκατάσταση βυθίζεται στο εσωτερικό της γης, υπερβαίνει την φθορά και θνητότητα του υλικού κόσμου και εισέρχεται σε μία απρόσιτη υπεραισθητή σφαίρα. Έτσι, διασαλεύει τα όρια μεταξύ αόρατου και ορατού, οξύνοντας τις τελετουργικές διαστάσεις της πραγματοποίησης ως τελετής μεσολάβησης μεταξύ του ανθρώπινου και του υπερβατικού. Η επιλεχθείσα θέση, αντίκρυ του ιερού νησιού του Απόλλωνα, θεού του φωτός, εντείνει αυτά τα τελετουργικά στοιχεία. Από το άυλο φως στο καταχθόνιο σκότος, η Κατάκρυψη του έργου ενσαρκώνει την αρχέγονη πορεία από τον Ήλιο – Πατέρα – Φαλλό στη Γη – Μάνα – Μήτρα. Συγχρόνως, η βύθιση του έργου στο εσωτερικό της γης σηματοδοτεί την απομάκρυνσή του από τον κόσμο των αισθητών πραγμάτων, τη θυσία του.

Πυροδοτώντας μία σειρά συσχετίσεων με σπονδές οίνου και θυσίες αίματος, η Κατάκρυψη στον Αρνάδο μετουσιώνεται μέσω της ανεξάρτητης και προσωπικής μεθόδου εργασίας του Δημήτρη Αληθεινού σε παλίμψηστο αρχέτυπων σημείων/σύμβολων μίας τελετουργικής διαδικασίας γραφής. Επιπρόσθετα, η ενσωμάτωση εντός των κιβωτίων προσωπικών αντικειμένων, που οι θεατές θα προσφέρουν κατά τη διάρκεια της έκθεσης, υπογραμμίζει τις τελετουργικές διαστάσεις της, και επαναφέρει την αρχική της σύλληψης ως «κατάκρυψης μνήμης». Ειδικότερα, ως μία μορφή διάσωσης μνήμης προς χάριν των μελλοντικών γενεών, η 228η Κατάκρυψη επαναφέρει επιτακτικά το επίκαιρο αίτημα διατήρησης και συνέχισης της ζωής, εκφράζοντας συγχρόνως την αγωνία για τον κίνδυνο αφανισμού του ανθρώπινου είδους.

Σε αυτό το τελετουργικό σχήμα, η σπλαχνική ανατομική πλαστικότητα των αιματηρών κόκκινων επιφανειών της σειράς Εξαπλώσεις της Δάφνης Αθα (νασοπούλου) συμπληρώνει τον μυστηριακό χαρακτήρα της έκθεσης ως προπαρασκευαστικού σταδίου της καθάρσεως. Συνδυάζοντας ζωγραφική, φωτογραφία και τυπώματα, η σειρά επικεντρώνεται στην οπτική διερεύνηση των ανατομικών μικροδιαφοροποιήσεων ετερογενών επιφανειών, υφών, φυσικών στοιχείων και μερών του σώματος. Μέσω της μακροφωτογραφικής απόδοσης ετερόκλητων αντικειμένων, οικειοποιείται συγκεκριμένες λεπτομέρειες, οι οποίες, διηνεκώς επαναλαμβανόμενες, παράγουν αφηρημένες συνθέσεις ακανόνιστων στοιχείων. Σταγόνες αδιάλυτου χρώματος και ρητίνες με υγρές υφές, συμπαγείς γομολάκες, Μυτιλίδες και Οστρεΐδες συνιστούν τα δομικά στοιχεία αιμορροουσών συνθέσεων μεγάλης κλίμακας. Η ανατομική ακρίβεια σε συνδυασμό με τις οργανικές, υγρές υφές των συνθέσεων ενισχύουν τον συσχετισμό τους με τις τελετουργικές θυσίες αίματος που προηγούνταν της καθάρσεως.

 

Η έκθεση αφορμάται από τις μυστηριακές, ενστικτώδεις και χθόνιες πρακτικές εξαγνισμού που τελούνταν στο ιερό του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης στα Κιόνια Τήνου, προτού οι αρχαίοι ταξιδευτές μεταβούν στο ιερό νησί της Δήλου. Συνυφαίνοντας θεμελιώδεις μυθολογικές δομές και τελετουργικές πρακτικές με σύγχρονες εικαστικές προσεγγίσεις, η Κάθαρσις χαρτογραφεί την οργανική σχέση διάδρασης των δύο ιερών νησιών και ισχυρών θρησκευτικών κέντρων της αρχαιότητας, της Τήνου και της Δήλου.

Με το βλέμμα στραμμένο στην απεραντοσύνη του Αιγαίου και την ιερότητα της Δήλου, η έκθεση ως σύγχρονη καθάρσις αποσκοπεί να καθάρει τα εξωτερικώς επιβεβλημένα «φίλτρα» που συσκοτίζουν τη στενή σχέση των δύο νησιών και να αναδείξει τη διαχρονικότητα του πρωταρχικού, αρχαϊκού και μυστηριακού παρελθόντος του νησιού σκιαγραφώντας μία εκστατική πορεία προς τη Δήλο.

Η έκθεση οργανώνεται από την EuroMare, υπό την Αιγίδα του Φεστιβάλ Τήνου και του Δήμου Τήνου, με την υποστήριξη των Ballis Tinos και Estia Services.

Για περισσότερες πληροφορίες :

Aλέξης Κανιάρης, Υπεύθυνος Έργων
Τηλ. 210 92 21 254 / 6942 790 439
caniaris@euromare.eu